Ο Μάρτης ή Μαρτιά είναι ένα παμπάλαιο έθιμο, με
βαλκανική διασπορά. Πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία
Ελλάδα και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια, όπου οι
μύστες έδεναν μια κλωστή, την Κρόκη, στο δεξί τους χέρι και το
αριστερό τους πόδι, όπως παρατηρεί ο λαογράφος Νικόλαος Πολίτης.
Σύμφωνα με το έθιμο, την 1η του Μάρτη, οι μητέρες φορούν στον καρπό του
χεριού των παιδιών τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και
κόκκινη κλωστή, τον Μάρτη ή Μαρτιά, για να τα
προστατεύει από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, που είναι ιδιαίτερα βλαβερός,
σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες. Ο Μάρτης προφυλάσσει επίσης, όπως
πιστεύεται, από τα κουνούπια και τους ψύλλους και ακόμα απομακρύνει τις
αρρώστιες και άλλα κακά.
Τον φτιάχνουν την τελευταία μέρα του Φλεβάρη και τον φορούν την πρώτη μέρα
του Μάρτη, πριν βγουν από το σπίτι. Σε μερικές περιοχές ο Μάρτης
φοριέται στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού σαν δαχτυλίδι για να μην σκοντάφτει ο
κάτοχός του.
Το βραχιολάκι αυτό το βγάζουν στο τέλος του μήνα, ή το αφήνουν πάνω στις
τριανταφυλλιές όταν δουν το πρώτο χελιδόνι, για να τον πάρουν τα πουλιά και να
χτίσουν τη φωλιά τους ή το καίνε με το αναστάσιμο φως του Πάσχα.
Το έθιμο του Μάρτη γιορτάζεται ίδιο και απαράλλαχτο στα Σκόπια με την
ονομασία Μάρτινκα, στην Αλβανία ως Βερόρε, στη Βουλγαρία ως Μαρτενίτσα και στη Ρουμανία ως Μαρτιζόρ.
Την Παρασκευή 29 Ιανουαρίου 2016 πραγματοποιήθηκε η κοπή της
παραδοσιακής βασιλόπιτας παρουσία των μαθητών και εκπαιδευτικών του Σχολείου
μας καθώς επίσης και των μελών του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων .
Την τελετή τίμησε με την παρουσία του ο Θεοφιλέστατος
Επίσκοπος Κερνίτσης κ. Χρύσανθος ο οποίος και ευλόγησε τη βασιλόπιτα.
Στο χαιρετισμό της η Δ/ντρια του σχολείου ευχήθηκε καλή
χρονιά στους μαθητές και στο διδακτικό προσωπικό και ευχαρίστησε το Σύλλογο Γονέων
και Κηδεμόνων για τη συνεχή και απρόσκοπτη στήριξή του στο σχολείο.
Συγκεντρώσαμε πληροφορίες από το διαδίκτυο για τα Λαζαράκια, το έθιμο που συνδέεται με το
Σάββατο του Λαζάρου και σας τις
παρουσιάζουμε power point και σε μια αφίσα.
Στη συνέχεια κατασκευάσαμε καλαθάκια, Λαζαράκια, μάθαμε τα
κάλαντα του Λαζάρου (όπως μας τα είπε η γιαγιά) και τα τραγουδήσαμε στην κυρία
Διευθύντρια, σε μαθητές και δασκάλους του σχολείου μας.
"...Λίγο πριν τα Χριστούγεννα ...και οι ετοιμασίες κάτω από τη γη , έχουν ξεκινήσει για τα καλά! Οι καλικάντζαροι ανυπομονούν να έρθει η στιγμή που τόσο περιμένουν: Ν' ανέβουν στη γη για σκανδαλιές ! Όμως... κάτι τρομερό συμβαίνει ! Ο αρχηγός τους , αποφασίζει ότι σύμφωνα με το νόμο των καλικαντζάρων δεν μπορεί να τους επιτρέψει τη φετινή τους επίσκεψη , γι' αυτό θα μείνουν τα Χριστούγεννα στο καλικαντζαροχώρι να κόβουν το Δέντρο της Ζωής... "
Μια διαδραστική παράσταση - θεατρικό παιχνίδι στο σχολείο μας , προσφορά του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων , από τη θεατρική ομάδα Οροπαίδιο.
Με τον ερχομό των Χριστουγέννων μιλήσαμε
στην τάξη μας(Β2) για τα έθιμα των γιορτών. Βρήκαμε πληροφορίες και
συγκεντρώσαμε υλικά για να παίξουμε «Το
τάισμα της βρύσης», «Το ρόδι και την κρεμμύδα».
Το τάισμα της βρύσης γίνεται τα
ξημερώματα της ημέρας των Χριστουγέννων ή την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Σύμφωνα
με το έθιμο η πιο νεαρή γυναίκα του σπιτιού πηγαίνει να φέρει με στάμνα νερό
από την βρύση. Στο δρόμο πρέπει να παραμείνει αμίλητη γι΄αυτό και το νερό αυτό
ονομάζεται αμίλητο ή άκραντο. Εκτός από τη στάμνα η γυναίκα που θα φέρει το
νερό έχει μαζί της διάφορα φαγώσιμα όπως βούτυρο, μέλι, όσπρια, κλαριά από
ελιές κ.α. Αυτά τα τρόφιμα θα τα αφήσει στη βρύση (θα την ταΐσει) και θα την
αλείψει με το βούτυρο και το μέλι ,πριν γεμίσει τη στάμνα της με νερό. Κατά τη
διάρκεια του γεμίσματος κάνει διάφορες ευχές με τη μαγική προσδοκία να τρέχει η
πρόοδος και η ευημερία στο σπίτι της όπως το νερό στην πηγή και η ζωή της να είναι γλυκιά σαν το μέλι. Όταν γεμίσει η
στάμνα επιστρέφει στο σπίτι και ραντίζει όλα τα μέλη της οικογένειας για το
καλό της χρονιάς.
Το σπάσιμο του ροδιού( το ρόδι
θεωρείται σύμβολο γονιμότητας, αφθονίας
αλλά και καλοτυχίας) γίνεται κάθε Πρωτοχρονιά. Πριν αλλάξει ο χρόνος βγαίνουν
όλοι έξω από το σπίτι ,κλείνοντας όλα τα φώτα. Μόλις μπει το νέο έτος, ο νοικοκύρης του σπιτιού σπάει ένα ρόδι στο
κατώφλι του σπιτιού και μετά μπαίνουν όλοι μέσα στο σπίτι βάζοντας πρώτο το
δεξί τους πόδι.
Η κρεμμύδα είναι σύμβολο της
αναγέννησης και της υγείας. Ανήμερα της Πρωτοχρονιάς ο πατέρας ή η μητέρα χτυπά
με την κρεμμύδα τα κεφάλια των μελών της οικογένειας για να τα ξυπνήσει, ώστε
να πάνε στη Θεία Λειτουργία του Αγίου Βασιλείου. Έπειτα την κρεμάει σε κάποιο
μέρος του σπιτιού για να έχουν καλή τύχη όλο το χρόνο.
Τελειώνοντας σας
προτρέπουμε να σπάσετε ένα ρόδι και να ξυπνήσετε με το χτύπημα της κρεμμύδας.
Προλήψεις θα μας πείτε και ίσως να έχετε δίκιο .Και τα δύο πάντως είναι πολύ
όμορφα έθιμα και είναι κρίμα να χαθούν, άσε που ποτέ δεν ξέρεις, μπορεί και να
«πιάνουν». Καλή χρονιά!!!
Τα
φαγώσιμα: όσπρια, βούτυρο, μέλι, κλαριά ελιάς
Πηγαίνουμε
στη βρύση
Την
αλείφουμε με βούτυρο
Την
αλείφουμε με μέλι
Γεμίζουμε
τις κανάτες με νερό λέγοντας ευχές για πρόοδο και ευημερία
Ραντίζουμε
με το νερό την τάξη μας για το καλό της χρονιάς